Kafkas Üniversitesi Doğa Parkı
 

Proje ortakları:

 

Prof. Dr. Arif Baysal, Kafkas Üniversitesi

Yrd. Doç. Dr. Sean Anderson, Kaliforniya Eyalet Universitesi, Channel Islands
 

Proje amaçları:
 

• Üniversitenin ortasında, biyolojik araştırma ve öğrenci eğitimi için doğal bir laboratuvar kurmak
 

• Kampüsdeki sulak alan, çayır, orman, kayalık ve akarsu ekosistemlerini korumak
 

• Yurtiçi ve yurtdışı fonlarla araştırma, eğitim ve koruma programlarını desteklemek
 

• Kafkas Üniversitesi personeli, öğrencileri ve misafirlerine doğada rahatlama ve spor yapma imkanı yaratmak

Kafkas Üniversitesi'nin içinden geçen Kars Çayı ve
çevresinde Nisan 2006'da 105 tür kuş sayıldı

Yaklaşık 10 km2 arazisi olan Kafkas Üniversitesi kampüsünün önemli bir kısmı, canlılar için tarımsal ve şehirsel arazi ortasındaki bir vaha niteliği taşımaktadır. Özellikle yeni Fen-Edebiyat Fakültesi ve Rektörlük arasında kalan ve içinden Kars Çayı geçen alan, çayır, koru, göl, sazlık, kayalık ve akarsu ekosistemlerinde birçok canlının yaşadığı çok önemli bir doğal bölgedir. Öyleki projenin ilkbahar 2006 sezonunda sadece üç hafta içinde bu alanda 105 kuş türü sayılmıştır. Bu Türkiye’deki kuş türlerinin dörtte birine yakın bir rakamdır, bu türlerin bazıları Türkiye çapında enderdir ve bu alan özellikle göçmen kuşlar için çok önemli bir konaklama bölgesidir.

Avrupa ve ABD’de birçok üniversite, sıkı koruma altında tuttukları biyolojik araştırma alanlarına sahiptir. Bu alanlarda biyoloji öğrencileri eğitilir, farklı canlıların biyolojisi ekolojik yöntemlerle araştırılır, küresel ısınmanın uzun süreli etkileri de dahil birçok çevresel araştırma projesi gerçekleştirilir ve araştırma sonuçları kitaplarda ve prestijli bilimsel dergilerde yayınlanır. Kafkas Üniversitesi’deki bu doğal alanın bir biyolojik araştırma parkı haline getirilmesi, üniversite araştırmacı ve öğrencileri için pratik ve masrafsız bir arazi çalışması bölgesi sağlayacak, biyoçeşitlilik/ekolojik araştırmalar için doğal laboratuvar olacak ve Doğu Anadolu’da bir ilk olarak, üniversiteye dünya çapında prestij getirecektir. Ayrıca böyle bir doğa parkı Kafkas Üniversitesi personeli, öğrencileri ve misafirlerinin çevre bilincini ve doğa sevgisini geliştirmelerini sağlayacak, doğayla başbaşa kalma imkanı yaratacak ve doğal bir bölgede spor (yürüyüş, koşu, tur kayağı, kano) yapmalarına imkan verecektir.

Maalesef alan kaçak otlatma, üniversite dışından kontrolsüz girişler, başıboş köpekler, ot kesimi ve mazot kirliliği gibi bazı sorunlarla karşı karşıyadır. Üniversitenin yazın yaptığı duvar ilk iki sorunu çoğunlukla çözmüştür ama alan halen ekolojik sağlığına kavuşmamıştır ve ekolojik restorasyon gereklidir. Bu sorunların çözülmesinin yanısıra, alanın iki tarafındaki kulelerin kuş gözlem kulesi olarak kullanılması, alanı koruyan çit boyunca banklı ve platformlu bir patika yapılması ve Fen Edebiyat Fakültesi hocaları ve öğrencilerinin katkılarıyla doğa parkının ekolojik önemini ve canlılarını anlatan resimli bir kitapçığın basılması, bu alanı üniversite ve Kars için çok önemli bir ekolojik eğitim merkezi haline getirecektir.

Kafkas Üniversitesi Doğa Parkı’ndaki biyoçeşitlilik ve ekolojik restorasyon projeleri, AB ve ABD’den ERASMUS gibi eğitim, araştırma ve doğa koruma fonları alma imkanini yaratacaktır. Belki de en önemlisi, Kafkas Üniversitesi Doğa Parkı Kafkas Üniversitesi’nin çağdaş, bilimsel ve doğasever yaklaşımını Türkiye’ye ve dünyaya tanıtacaktır.

Kafkas Üniversitesi kampüsündeki sulak alan

Sulak Alan Restorasyon Hedefleri

1) Yüzölçümü ve hidrolojik fonksiyonu arttırmak

2) Amfibilerin tür çeşitliliği ve sayılarını arttırmak

3) Kuşların tür çeşitliliği ve sayılarını arttırmak

4) Memelilerin tür çeşitliliği ve sayılarını arttırmak

Başarı Ölçütleri

1) Yeni türlerin ekosisteme katılım hızı

2) Omurgasız ve bitkilerde biyolojik üretim miktarı

3) Mikrobiyel fonksiyon miktarı

4) Ekolojik topluluğun bileşimi

5) Ekosistemin iklimsel ve diğer etkilere karşı dayanıklığı

6) Ekosistemin etkilerden sonra kendini toparlayabilme hızı

Kafkas Üniversitesi Doğa Parkı’nda yapılabilecek bazı araştırma projeleri

• Doğa Parkı memelileri

• Doğa Parkı sürüngen ve amfibileri

• Doğa Parkı balıkları

• Doğa Parkı böcekleri

• Doğa Parkı sucul omurgasızları

• Doğa Parkı planktonları

• Doğa Parkı bitkileri

• Tilkilerin davranış ekolojisi

• Kuşların üreme davranışları

• Yırtıcı kuş rehabilitasyonu