Doğal Tarım ve Yerel Ürünler

Proje ortakları:
 

Beti Minkin, Yer Gök Anadolu Derneği
 

Nejdet Daşdemir, Yer Gök Anadolu Derneği

Proje amaçları:

• Bölgedeki ekolojik (doğal) tarım kapasitesini ve yöreye has tarım bitkilerini belirlemek

• Yerel tarım bitkilerinin ekimini ve ekolojik tarımı teşvik etmek

• Bu ürünleri piyasaya sürerek köylere gelir sağlamak

Geleneksel tarım

Proje Kars’ın çevre köylerinde yüzyıllardır yetiştirilen fakat hızla nesilleri tükenmekte olan geleneksel tahılları çoğaltmayı ve pazarlamayı amaçlar. Küresel önem taşıyan koruma alanlarındaki köylerde organik tarım yöntemleriyle tatbik edilecek programlar sonucunda tarımsal ve çevresel biyoçeşitlilik korunacak, yoğun tarım teknikleriyle tahrip olan topraklar yenilenecek ve köy halkına yeni kazanç kaynakları yaratılarak göç nedenleri bir derece dengelenebilecektir.

Yörenin tarımsal biyoçesitliliğini incelemek ve destekleme yöntemlerini araştırmak amacıyla 2005 ve 2006’da kırka yakın köy gezilmiş, köy halkının tarımsal adetleri yakından izlenmiştir. Bilinçsiz hayvancılık ve tarımsal uygulamalar sonucu toprak ve flora tahribatı, yöreye giren yabancı tohumların sonucu yerli tohum çeşitliliğinin gittikçe azalması ve bozulan sosyo-ekonomik şartlardan dolayı büyük şehirlere yönelen göçün kırsal alanda yarattığı sıkıntılar da görülmüştür.
 

Pilot proje çalışmaları sonucunda kaybolmaya yönelik zenginlikleri korumanın en elverişli şeklinin sürdürülebilir köy projeleri olduğu anlaşılmıştır. Christensen Vakfı’nın desteklediği 2 senelik bir programın birinci senesinde, 10 köyde tarımsal biyocesitliliği korumak ve geleneksel ürünleri çevreye duyarlı organik tarım yöntemleriyle çoğaltmak amaçlanmaktadır. İkinci sene ise ekim alanları arttırılarak pazarlamaya önem verilecek, proje sürecinde çiftçiler organik tarım hakkında bilgilendirilecektir.

Kavılca üreticisi

Globalleşmeyle gittikçe azalan tarımsal çeşitlilikle beraber, şifalı ve besin değeri yüksek olan köy çeşitleri de tehlikeye girmiştir. Diğer taraftan, Slowfood gibi hareketlerin canlandırdığı geriye dönüş akımına pazar sağlayan “artizan” ve “organik ürün” sektöründe bu ürünlere istek her gün artmaktadır. Kars’ın çevre köylerinde ise köy halkının önemsediği fakat pazara ulaşamadığından dolayı az miktarda ektiği ürünlere rastlanmıştır. Bunlardan en önemlileri KAVILCA (emmer) , ZEYREK (yağlı keten tohumu) ve BEZİR (keten tohumu yağı)’dir. Ekmek yapımında önemli olmasına rağmen, yerli bir tür olan kırmızı buğdayın nesli hızla tükenmektedir. Yem bitkileri olarak kullanılan yonca, korunga, fiğ gibi bitkiler de, azot salgıladıklarından dolayı toprak ıslahı için önem taşırlar.

Bölgenin tarımsal çeşitliliğini çoğaltmak ve tanıtmak amacıyla eko-sistemi koruyarak uygulanacak sürdürülebilir köy projeleri, bu ürünlerin ekimine ve pazarlanmasına odaklanacaktır. Organik sertifika alımı için bir uluslararası sertifika şirketine başvurulmuştur. İki sene sonra sertifikalı tarlalarda yetişen ürünler markalı organik ürün olarak pazarlanabilecek, bu şekilde değerleri ve yerel halka getirecekleri gelir de artacaktır.
 

Zeyrek keten tohumu hasadı