Büyük Etoburlar

Proje ortakları:

O. Emre Can, ODTÜ/Doğa Derneği

Murat Doğanay, Kars Çevre ve Orman Müdürlüğü

Doç. Dr. Owen Nevin, Central Lancahire Üniversitesi
 

Proje amaçları:

• Yöre insanının kurt ve bozayıya olan bakışını ve bölgedeki etobur-insan çatışmasının boyutlarını ortaya cikarmak

• Kafkas Üniversitesi Biyoloji öğrencilerinin araştırma verisi toplamak amaçlı fotokapan kullanımı konusunda eğitmek

• Kars'daki kurt ve ayı nüfusunun büyüklüğünü ve yıllara göre değişimini belirlemek

• Yörenin büyük etoburlar açısından ekoturizm potansiyelini araştırmak

                    Bozayı (Ursus arctos), Sarıkamış Milli Parkı, Kars          Kızıl Tilki (Vulpes vulpes), Sarıkamış Milli Parkı, Kars

Kurt, bozayı, vaşak gibi türlerin ekolojilerini araştırmak, bir alanda bu türlerin populasyonlarının yıllara göre nasıl değişiklik gösterdiğini anlamak, yaban hayatı yönetimi amacıyla alınan kararların bu türleri nasıl etkilediğini bulmak diğer bir çok canlı grubu ile karşılaştırıldığında zordur. Bu türler çok geniş alanları kullanırlar ve duyularının çok üstün olması araştırmacıların bu türlere ait direk gözlemler yapmasını oldukça zorlaştırır. Bu türlere yönelik çalışmalar gerçekleştirmek yüksek bütçeler gerektirir. Tüm bunların yanında bu türleri çalışmak için gereken uzmanlık Kuzey Amerika gibi dünyanın bir kaç alanı dışında oldukça sınırlıdır. İnsan etkinliklerinin doğayı ve dolayısı ile bu türleri nasıl etkilediğini anlamak, insanın bu türler üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için tedbirler almak ve aıinan bu tedbirlerin bu türler üzerinde olumlu bir etkisinin olup olmadığını anlamak için bu türlere ait populasyonlarının izlenmesi gerekmektedir.    

Harekete ve ısıya duyarlı fotoğraf makina sistemleri (fotokapanlar) son yıllarda araştırmacıların büyük memeli populasyonlarına yönelik olarak çeşitli veriler toplamak için kullandığı en önemli araçlardan biri haline gelmiştir. Fotokapanların uygun şekilde kullanımı sonucunda araştırmacılar bir yerdeki memeli türlerinin varlığını, populasyon büyüklüklerini, populasyonların alanlara ve yıllara göre değişimlerini öğrenebilmektedirler. Bilimsel literature özellikle son 5 yıl içinde sayıları giderek artan başarılı çalışmalar eklenmektedir.

Yavruyken yuvasından alınmış kurt (Canis lupus), Yeşil Vadi, Kars

Türkiye'de tarihsel olarak büyük memeliler konusunda çalışan az sayıda araştırmacının olması üniversitelerin bu konuda kısıtlı imkanlara sahip olması sonucunu doğurmuştur. Türkiye'de özelde biyoloji bölümlerinde okuyan öğrenciler, genelde ise kamuoyunda büyük memeliler konusuna olan ilgi artma eğilimi göstermektedir. Dolayısı ile bu konulara ilgi duyan öğrencilerin, genç araştırmacıların desteklenmesi ve bu konular üzerinde tecrübe edinmelerini sağlayacak fırsatlar yaratılması, Türkiye doğasının korunması açısından öncelikli ve önemlidir.  
 

Kars Bölgesi Biyolojik Çeşitlilik Projesi kapsamında gerçeklestirdiğimiz Kars Büyük Etoburlar Projesi'nin amacı Kafkas Üniversitesi Biyoloji Bölümü öğrencilerine kurt, bozayı gibi büyük memeli türleri, bu türlere yönelik tehditleri, bu türlere yönelik bilimsel araştırmaların nasıl yapıldığını, araştırma metodlarını ve özelde ise fotokapanlar kullanarak bu türlerin ekolojilerinin nasıl çalışıldığını göstermek ve katılımcıların bu alanda temel teorik bilgileri alarak gerçekleştirilen uygulamalar yardımı ile kapasitelerinin geliştirilmesini sağlamaktır. Çalışmalar Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri ile koordineli bir şekilde gerçekleştirilmektedir. 
 

Sarıkamış ormanları

Proje kapsamında şu ana kadar Biyoloji Bölümü'nde Mayıs ve Ekim 2006'da yoğun teorik ve uygulamalı eğitim çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Daha sonra seçilen katılımcılar, Sarıkamış'ta uygulama çalışmaları gerçekleştirmişlerdir.  

Projenin bundan sonraki döneminde yükseklisans öğrencilerinin bu konuda  gerçekleştirecekleri tez çalışmaları desteklenecektir.